عبد الحسين نوايى

19

شاه عباس ( مجموعه اسناد و مكاتبات تاريخى همراه با يادداشتهاى تفصيلى ) ( فارسى )

والى باش آچوق كه از تابعان دولت عثمانى بود پناه بردند . شاه عباس ولايت كاخت را به عيسى خان ولد گرگين پسر اسكندر ، عم زادهء طهمورث ، بخشيد و در زير باران شديد ، از راهى سخت باريك و ترسناك ، به كارتيل رفت كه بر سر راه باش آچوق قرار داشت . آنگاه نامه‌اى به گرگين خان نوشت و طبق يكى از مواد مصالحه كه مقرر مىداشت پناهندگان طرفين به دول متبوعهء خود مسترد شوند ، خواستار لوارصاب و طهمورث شد . خواجه محمد رضاى وزير آذربايجان كه مأمور رساندن نامه و پيام بود ، توانست با حسن تدبير گرگين و لوارصاب را به حلقهء اطاعت آورد . به طورى كه سلاطين مذكور قاصد و نامه به خدمت پادشاه صفوى فرستادند و عرض اطاعت و فرمانبرى كردند و خواجه محمد ، به سبب قبول مسئوليتى چنين خطير ، عنوان و لقب « فدوى » يافت . لوارصاب روز سيزدهم ماه رمضان به اردوى شاهى آمد و دست مرشد كامل را بوسيد . در اثناى سفر گرجستان ، شاه عباس اطلاع يافت كه دولت عثمانى كه باطنا به صلح راضى نبوده ، حركت سپاه قزلباش را به گرجستان نقض معاهده تلقى كرده به خصوص كه لوارصاب و تهمورث نيز طى نامه‌هائى به دربار عثمانى اظهار انقياد كرده بودند و ضمنا مدت توقف انجيلو چاوش نيز در دربار ايران طولانى شده بود . براى رفع كليهء شبهات ، شاه عباس نامه‌اى به عنوان سلطان عثمانى فرستاد كه منظور از سفر گرجستان تنبيه « بعضى از كفرهء گرج » بوده كه « از قديم الايام تابع و خراجگزار » بوده‌اند . انجيلو چاوش را نيز مرخص كرده به همراهى قاسم بيك سپهسالار مازندران ، با تحف و هداياى فراوان ، من جمله تاجى مرصع و مكلل به استانبول فرستاد و طبق خواهش سلطان عثمانى كليهء امراى ترك من جمله مصطفى - پاشا و محمد امين بيك پسر محمد پاشا وزير اعظم سابق و برادر رضاعى سلطان ترك را آزاد كرد و آنان را درماندن يا بازگشتن به عثمانى آزاد گذاشت و صورت موافقتنامه‌هاى سرحدى را آنچه تمام شده و به مهر و امضاى طرفين رسيده بود همراه ايلچى فرستاد . در همين ايام خبر رسيد كه نصوح پاشا كشته شده و محمد پاشا مشهور به اگوز محمد ، بيگلربيگى مصر و شوهر خواهر سلطان احمد وزارت اعظم يافته است . در سال 1024 ه . سلطان ترك ، به تحريك طهمورث و لوارصاب پيمان ، صلحى را كه تازه بسته شده بود زير پا گذاشت و به اميد آن كه شورشهاى گرجيان و مردم شروان و داغستان موجب ضعف سپاه قزلباش گرديده باشد وزير اعظم را به جانب ايران فرستاد . ولى سپاه ترك